Pacjent pisze dwie godziny przed sesją: „Przepraszam, nie dam rady dziś przyjść". Płaci czy nie?
Jeśli musisz się nad tym zastanawiać, problemem nie jest sam pacjent. Problemem jest to, że zasady nie zostały ustalone na początku. Wtedy każda taka sytuacja to osobna, niezręczna rozmowa. Do tego dochodzi decyzja podejmowana pod presją i poczucie, że albo tracisz pieniądze, albo relację.
Dobry regulamin odwołań działa odwrotnie. Pacjent zna zasady, zanim przyjdzie na pierwszą wizytę. Ty nie musisz ich bronić, wystarczy, że się do nich odwołasz.
Poniżej znajdziesz 5 zapisów, które warto mieć w regulaminie gabinetu, przykładowe brzmienie i gotowe zdania do rozmowy z pacjentem.
Dlaczego spór o odwołaną wizytę zaczyna się dużo wcześniej
Większość napięć wokół odwołań ma to samo źródło: zasady były „ustne", „domyślne" albo zapisane gdzieś, gdzie pacjent nigdy nie zajrzał. Wtedy pierwsze spóźnione odwołanie staje się pierwszą rozmową o pieniądzach. Na dodatek odbywa się w najgorszym momencie.
Jasny regulamin chroni obie strony:
pacjent wie, do kiedy może bez konsekwencji zmienić plany,
Ty wiesz, co robić, i nie musisz za każdym razem decydować od nowa,
zwolniony termin wcześniej trafia do kogoś, kto na niego czeka.
1. Termin bezpłatnego odwołania: 24 czy 48 godzin?
Napisz wprost, ile godzin przed wizytą pacjent może ją odwołać lub przełożyć bez opłaty. W regulaminach gabinetów psychologicznych i psychoterapeutycznych najczęściej spotyka się 24 godziny. Niektóre poradnie wybierają konkretną godzinę, np. „do 12:00 dnia poprzedzającego wizytę".
Jak wybrać?
24 godziny są łatwe do zapamiętania i powszechnie przyjęte.
48 godzin sprawdzają się, gdy masz listę osób czekających na termin i potrzebujesz czasu, żeby go komuś zaproponować.
Godzina graniczna („do 12:00 dnia poprzedniego") pomaga, gdy pracujesz w weekendy lub w poniedziałki rano.
Przykładowe brzmienie:
Wizytę można odwołać lub przełożyć bez opłaty najpóźniej 24 godziny przed jej rozpoczęciem.
2. Co się dzieje po terminie: pełna opłata, część czy przeniesienie
Tu najczęściej brakuje konkretu. Wybierz jedną zasadę i stosuj ją wobec wszystkich pacjentów:
pełna opłata za nieodbytą sesję,
część opłaty (np. połowa),
przepadek zaliczki lub zadatku, jeśli pobierasz je przy rezerwacji,
przeniesienie bez opłaty jeden raz, a przy kolejnym spóźnionym odwołaniu opłata.
Przykładowe brzmienie:
Odwołanie wizyty później niż 24 godziny przed jej rozpoczęciem lub nieobecność bez odwołania oznacza obowiązek zapłaty za wizytę.
Ważne: jeśli przyjmujesz pacjentów w ramach NFZ, zasady są inne. Według stanowiska Rzecznika Praw Pacjenta opisanego przez Interię za nieodwołaną wizytę w ramach NFZ nie można pobierać opłat. Różnica między zaliczką a zadatkiem ma też znaczenie prawne. Przed wprowadzeniem opłat skonsultuj brzmienie regulaminu z prawnikiem lub księgowym.

3. Wyjątki i kto o nich decyduje
Nagła choroba, wypadek, sytuacja losowa — wyjątki zdarzą się na pewno. Lepiej opisać je wcześniej niż wymyślać przy pierwszej trudnej rozmowie.
Ustal:
jakie sytuacje traktujesz jako wyjątek (np. nagła choroba, zdarzenie losowe),
kto decyduje, czyli Ty, recepcja czy koordynator placówki,
czy wyjątek ma limit, np. raz na kwartał.
Przykładowe brzmienie:
W sytuacjach losowych (np. nagła choroba) specjalista może odstąpić od pobrania opłaty. Decyzja należy do specjalisty prowadzącego.
W placówce z kilkoma specjalistami ten punkt jest szczególnie ważny. Pacjenci szybko zauważą, że u jednej osoby „da się", a u drugiej nie.
4. Jak pacjent ma odwołać wizytę
Im prostszy sposób odwołania, tym wcześniej się o nim dowiesz. A im wcześniej się dowiesz, tym większa szansa, że termin przejmie ktoś inny.
Napisz w regulaminie:
którędy odwołać: telefon, SMS, e-mail, formularz, odpowiedź na przypomnienie,
czy SMS po godzinach pracy się liczy (warto, żeby tak było),
od kiedy liczy się czas: od wysłania wiadomości, nie od jej odczytania.
Przykładowe brzmienie:
Wizytę można odwołać telefonicznie, SMS-em lub e-mailem. Liczy się godzina wysłania wiadomości.
5. Gdzie pacjent widzi zasady, zanim przyjdzie
Regulamin, którego pacjent nie widział, w praktyce nie istnieje. Zadbaj, żeby zasady odwołań pojawiły się w trzech miejscach:
przy rezerwacji, czyli na stronie, w formularzu zapisu lub w wiadomości z terminem,
w potwierdzeniu wizyty, w jednym zdaniu z linkiem do pełnego regulaminu,
w umowie terapeutycznej, omówione na pierwszym spotkaniu.
Wiele gabinetów dopisuje też zdanie: „Rezerwacja wizyty oznacza zapoznanie się z regulaminem i jego akceptację".
Jak o tym rozmawiać z pacjentem — gotowe zdania
Regulamin to jedno, rozmowa to drugie. Kilka zdań, które pomagają mówić o zasadach spokojnie i bez tłumaczenia się:
Na pierwszej wizycie: „Ten czas rezerwuję tylko dla Pani/Pana. Dlatego jeśli coś wypadnie, proszę o informację najpóźniej dobę wcześniej. Wtedy mogę zaproponować termin komuś innemu."
Gdy pacjent odwołuje za późno: „Rozumiem, że tak wyszło. Zgodnie z zasadami, które omawialiśmy na początku, ta wizyta jest płatna. Zarezerwujmy od razu kolejny termin."
Gdy robisz wyjątek: „Tym razem nie pobiorę opłaty, bo to sytuacja losowa. Zasady zostają takie, jak ustaliliśmy."
Mów o czasie, nie o karze. „Rezerwuję ten czas dla Ciebie" brzmi zupełnie inaczej niż „naliczam opłatę".
Przypomnienia i potwierdzenia, które robią to za Ciebie
Najlepszy regulamin to taki, którego rzadko trzeba używać. Najwięcej nieodwołanych wizyt bierze się ze zwykłego zapomnienia. Pomaga w tym przypomnienie wysłane dzień przed wizytą, z krótką informacją, do kiedy można ją odwołać bez opłaty.
W MyMedCal:
pacjent dostaje potwierdzenie wizyty e-mailem z logo i kolorami Twojego gabinetu (to dobre miejsce na jedno zdanie o zasadach odwołań),
system wysyła przypomnienia e-mail i SMS (w planie jest 25 darmowych punktów SMS miesięcznie),
możesz przyjmować płatności online przy rezerwacji, jeśli pracujesz z przedpłatą.
Więcej o tym, jak ograniczać nieobecności, przeczytasz w artykule Nie przyszedł. Nie odwołał. Nie zapłacił.
Podsumowanie — 5 zapisów do regulaminu odwołań:
Termin bezpłatnego odwołania (np. 24 godziny).
Co po terminie: pełna opłata, część lub przepadek zaliczki.
Wyjątki i kto o nich decyduje.
Jak pacjent odwołuje wizytę i od kiedy liczy się czas.
Gdzie pacjent widzi zasady przed pierwszą wizytą.
Ten artykuł nie jest poradą prawną. Brzmienie regulaminu, zwłaszcza opłat, zaliczek i zadatków, warto skonsultować z prawnikiem lub księgowym.
)